ПАТЮПО ЮРИЙ ВИКТОРОВИЧ
старший научный сотрудник отдела фольклористики и культуры славянских народов
Института искусствоведения, этнографии и фольклора имени Кондрата Крапивы,
кандидат филологических наук
E-mail: paciupa@gmail.com
Фольклорист, стиховед, литературовед, лингвист, поэт.
Область научных интересов: народное стихосложение и история стиховедения, поэтика, эстетика и текстология фольклора и литературы, грамматика и культура белорусской речи.
Активный участник обсуждений проблемных вопросов белорусской лексики и грамматики, популяризирует знания о белорусском языке.
Проходил научную стажировку в Литературном музее Эстонской академии наук (Тарту, 2017).
Профили автора
https://www.academia.edu/search?q=paciupa
ORCID: 0000-0002-7009-7966
Монография
Пацюпа, Ю. Беларускія вершы Яна Баршчэўскага : Праблемы рэканструкцыі, атрыбуцыі і эдыцыі / Юры Пацюпа ; камент. В. Мартысюка. – Мінск : Беларуская навука, 2019. – 138 с. + 2 буклеты.
Раздел в коллективной монографии
Пацюпа, Ю. В. Народнае вершаванне / Ю. В. Пацюпа // Нарысы гісторыі культуры Беларусі. У 4 т. Т. 3. Культура сяла ХIV – пачатку ХХ ст. Кн. 2. Духоўная культура / А. І. Лакотка [і інш.] ; навук. рэд. А. І. Лакотка. – Мінск : Беларуская навука, 2016. – С. 651–677.
Сборники
- Пацюпа, Ю. Анонс : Квадрат тэкстаў / Ю. Пацюпа. – Мінск : Выдавец І. П. Логвінаў, 2013. – 158 с.
- Пацюпа, Ю. Рой : тэксты і інтэрпрэтацыі. – Мінск : Выдавец Цымбераў Р. М., 2023. – 380 с.
Эдиционная деятельность
- Колас, Я. Пісаравы імяніны : гумарыст. апавяданні : для ст. шк. узросту / Якуб Колас ; уклад. і прадм. Ю. Пацюпы. – Мінск : Маст. літ., 2008. – 263 с. – (Бібліятэка школьніка).
- Вераніцын, К. Тарас на Парнасе : паэмы / уклад. з тэкст. падрыхт. і камент. Юрыя Пацюпы, прадм. Язэпа Янушкевіча. – Мінск : Маст. літ., 2009. – 80 с.
- Беларускія байкі : зборнік ; уклад. і прадм. Ю. Пацюпы : для ст. шк. узросту. – Мінск : Маст. літ., 2010. – с. 310. – (Школьная бібліятэка).
- Багдановіч, М. Творы / Максім Багдановіч ; уклад. і камент. Ю. В. Пацюпы ; навук. рэд. А. С. Ліс. – Мінск : Маст. літ., 2014. – 670 с. – (Залатая калекцыя беларускай літаратуры ; т. 7).
Избранные статьи
- Пацюпа, Ю. Прырода красы і краса прыроды : [да эстэтыкі Максіма Багдановіча] / Юры Пацюпа // Крыніца. – 1999. – № 6 (53). – С. 25-42.
- Пацюпа, Ю. Таемная сіла зярняці : Эстэтычны змест першай публікацыі Максіма Багдановіча / Юры Пацюпа // Роднае слова. – 2007. – № 7. – С. 10–12.
- Пацюпа, Ю. Да вытокаў багдановічазнаўства : [прадмова] / Юры Пацюпа // Максім Багдановіч : вядомы і невядомы : зб. літаратуразн. і арх. матэрыялаў. – Мінск, 2011. С. 3–13.
- Пацюпа, Ю. Невядомы санет Максіма Багдановіча / Юры Пацюпа // Маладосць. – 2012. – № 3. – С. 75–83.
- Пацюпа, Ю. Рытмавыя структуры беларускай народнай песні : Подступы да праблемы (На матэрыяле в. Дамэйкі Лідскага раёна) / Юры Пацюпа // Беларускі фальклор : матэрыялы і даследаванні : зборнік навуковых прац. – Мінск : Беларуская навука, 2014. – Вып. 1. – С. 137–161.
- Пацюпа, Ю. Каля брамы скарбаў. На 120-я ўгодкі народзінаў Максіма Гарэцкага / Юры Пацюпа // Беларускі фальклор : матэрыялы і даследаванні : зборнік навуковых прац. – Мінск : Беларуская навука, 2014. – Вып. 1. – С. 455–463.
- Пацюпа, Ю. Законы рытму і прырода выклічнікаў / Юры Пацюпа // Роднае слова. – 2014. – № 8. – С. 23–26; № 9. – С. 22–25; № 11. – С. 19–24; Роднае слова. – 2015. – № 1. – С. 29–34; № 4. – С. 25–31; 2016. – № 2. – С. 18–23.
- Пацюпа, Ю. Праўда дзесьці побач : Пра атрыбуцыю і фалькларызацыю / Ю. Пацюпа, В. Мартысюк // Дзеяслоў. – 2015. – № 3 (76). – С. 258–282; № 4 (77). – С. 246–261.
- Пацюпа, Ю. Нагода павучыцца на чужых памылках, або Уяўленні І. Гутарава пра народны верш і яго развіццё // Асоба збіральніка ў захаванні нематэрыяльнай культурнай спадчыны : Міжнародны навуковы круглы стол : Да 200-годдзя з дня нараджэння Оскара Кольберга (25–26 чэрвеня 2014 года, Мінск – Пінск). – Мінск : Выдавец Віктар Хурсік, 2015. – С. 134–141.
- Пацюпа, Ю. Пра ўніверсаліі дыхання, вершавання і мыслення / Ю. В. Пацюпа // [Материалы VI международной научной конференции «Национально-культурный компонент в тексте и языке» памяти профессора С. М. Прохоровой. Минск / Беларусь 3–5 декабря 2015 г.]. – [Электронны рэсурс]. – Рэжым доступу : http://e—lib.mslu.by/bitstream/edoc/1913/1/Пацюпа %20Ю.%20В.%20Трыяды%20ў%20мове%20і%20 культуры.pdf. – Дата доступу: 10.06.2024.
- Пацюпа, Ю. Вершаванне ў замовах : Паводле матэрыялаў Віцебшчыны і Гродзеншчыны / Юры Пацюпа // Беларускі фальклор : матэрыялы і даследаванні : зборнік навуковых прац. – Мінск : Беларуская навука, 2016. – Вып. 3. – С. 146–197.
- Пацюпа, Ю. В. Ці існуе фалькларызацыя? : Да праблемы бытавання і трансфармацыі літаратурных тэкстаў у вуснай традыцыі / Ю. В. Пацюпа // Беларускае Падзвінне : вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў : зборнік навуковых артыкулаў ІІІ Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Полацк, 14–15 красавіка 2016 г. У 2 ч. Ч. 1, Наваполацк, 2016. – С. 255–261.
- Пацюпа, Ю. Феномен беларускага 11-складовіка : Тэарэтычны, параўнальна-гістарычны і прапедэўтычны аналіз / Юры Пацюпа // Acta Albaruthenica. – Warszawa : Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego, 2017. – Т. 17. – С. 119–158.
- Пацюпа, Ю. Эсхаталагічная паэма «Страшны суд» / Ю. Пацюпа // Беларускі фальклор : матэрыялы і даследаванні : зборнік навуковых прац. – Мінск : Беларуская навука, 2017. – Вып. 4. – С. 192–196.
- Пацюпа, Ю. Дзве паэтыкі : Уладзімір Дубоўка і Уладзімір Жылка (Да праблемы архітэктонікі лірычнага тэксту) / Юры Пацюпа // Маладосць. – 2017. – № 4. – С. 89–98.
- Патюпо, Ю. Отношение стиха к графике и читке : Вопросы онтологии стихотворной речи / Юрий Патюпо // Миссия выполнима : Перспективы изучения фольклора / ред.-сост. М. Кыйва, Т. Володина. – Тарту : Науч. из-во ЭЛМ, 2018. – С. 301–350.
- Paciupa, J. The Problems Associated with Studying Folk Verse / Jury Paciupa // Folklore. – 2018 – Vol. 72. – P. 159–180. – [Электронны рэсурс]. – Рэжым доступу : http://www.folklore.ee/folklore/ vol72/paciupa.pdf. – Дата доступу: 10.06.2024.
- Пацюпа, Ю. Ян Баршчэўскі і рэканструкцыя аўтарскіх тэкстаў паводле вусных запісаў / Юры Пацюпа ; гіст. камент. В. Мартысюка // Беларускі фальклор : матэрыялы і даследаванні : зборнік навуковых прац. – Мінск : Беларуская навука, 2019. – Вып. 6. – С. 74–183.
- Пацюпа, Ю. Ян Баршчэўскі і Бандар Савасцей / Юры Пацюпа // Маладосць. – 2019. – № 5. – С. 112–118.
- Патюпо, Ю. Ритм – конструктивный принцип стиха? / Юрий Патюпо // Тропы : Электронный литературный журнал. – 2019. – №1. – [Электронны рэсурс]. – Рэжым доступу : http://detective. gumer.info/etc/ patjupo-2.pdf. – Дата доступу: 10.06.2024.
- Пацюпа, Ю. Да гісторыі аднаго палявання / Юры Пацюпа // Ад лідскіх муроў : літаратурна-мастацкі зборнік. 2016–2019 гг. – Ліда : [бп], 2019. – № 9. – С. 7–33.
- Патюпо, Ю. Проблема соотношения текста и напева : К разграничению стиховедческой и музыковедческой компетенции / Юрий Патюпо // Миссия выполнима – 2. Перспективы изучения фольклора : взгляд из Беларуси и Эстонии ; сост. Т. Володина, М. Кыйва. – Минск : Беларуская навука, 2020. – С. 338–402.
- Пацюпа, Ю. Прынцып арганізацыі народнага верша і кадаванне яго інварыянтаў / Ю. Пацюпа // Фольклор, язык и литература белорусов в контексте культурного наследия славян [Электронный ресурс] : электрон. сб. тез. докл. Респ. науч.-практ. семинара, Брест, 19 нояб. 2020 г. / Брест. гос. ун-т им. А. С. Пушкина ; редкол. : С. С. Клундук, И. А. Ворон, О. Н. Ковальчук ; под общ. ред. Л. В. Скибицкой. – Брест : БрГУ, 2021. – С. 55–56. – [Электронны рэсурс]. – Рэжым доступу : http://lib.brsu.by/node/ 1848/edit. – Дата доступу: 10.06.2024.
- Патюпо, Ю. Народный стих в русском стиховедении XVIII – начала XIX века : белорусская перспектива / Юрий Патюпо // Миссия выполнима – 3. Перспективы изучения фольклора : взгляд из Эстонии и Беларуси ; Эстонский литературный музей ; ред.-сост. Т. Володина, М. Кыйва, А. Федотова. – Тарту : Науч. изд-во ЭЛМ, 2022. – С. 298–355.
- Пацюпа, Ю. Пазлы незавершанай мазаікі : Беларускі фальклорны верш у працах XIX – пачатку XX ст. / Юры Пацюпа // Беларускі фальклор : матэрыялы і даследаванні : зборнік навуковых прац. – Мінск : Беларуская навука, 2023. – Вып. 10. – С. 125–153.
- Пацюпа, Ю. Другі ікт у тэтраметры : Да незавершанай палемікі з Ігарам Жуком / Юры Пацюпа // Шляхам яго жыцця : успаміны, роздумы, доследы : матэрыялы круглага стала памяці праф. І. Жука. – Гродна : Юрсапрынт, 2023. – С. 40–56.
- Пацюпа, Ю. Цэзура як функцыя метрыкі : Кумулятыўная цэзура фальклорнага 8-складовіка / Юры Пацюпа // Беларускі фальклор : матэрыялы і даследаванні : зборнік навуковых прац. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – Вып. 11. – С. 107–130.
- Пацюпа, Ю. Эцюды да класіфікацыі дзеяслова : Гісторыя праблемы, катэгорыі, таксоны і карэляцыі / Юры Пацюпа // Acta Albaruthenica. – 2024. – № 24. – С. 217–280.